WOORD IN BEELD
Anne-Goaitske Breteler
Schrijver, antropoloog, tentoonstelling- en podcastmaker, Moddergat (Fr.).
In 2025 is Anne-Goaitske uitverkozen als schrijver van het Frysk Kadoboek, vanwege haar sterke verbondenheid met de Friese cultuur en geschiedenis en vanwege de eerdere boeken van haar hand.
In 2018 verscheen haar non-fictiedebuut ’De traanjagers’, gevolgd door het Friese kinderboek ’In nuvere nacht’ (2020). In 2024 bracht ze haar tweede non-fictieboek uit: De laatste dagen van de dorpsgek.
Het Frysk Kadoboek 2025 van Anne-Goaitske is getiteld ‘Oan ‘e ein fan De Oere’. Het gaat over de vervallen boerderij aan het begin van haar straat. De laatste bewoner is een paar jaar geleden overleden, een telg uit het gezin Zwart van drie broers en een zus. Ze woonden nagenoeg hun hele leven op die boerderij en lieten haar na aan museum ’t Fiskershúske in Moddergat, onder de voorwaarde dat dat museum hun verhaal zou gaan vertellen.
Anne-Goaitske deed diepgravend onderzoek naar wat zich onder het boerderijdak afspeelde. Het resultaat: een aansprekend en herkenbaar verhaal dat, wat mij betreft, een oproep is tot meer aandacht en begrip voor de mensen om ons heen.
Interview Anne-Goaitske Breteler:
Op 30 december 2025 had ik de eer Anne-Goaitske Breteler te mogen fotograferen en interviewen in haar woonplaats Moddergat. Ik maakte kennis met een bewonderingswaardige vrouw die vanuit haar hart en deskundigheid als antropoloog doet waar ze goed is. Het in haar boeken belichten van onderwerpen en thema’s die tot daarvoor onderbelicht zijn gebleven.
1. In 2025 ben je door Boeken fan Fryslân geselecteerd om het Frysk Kadoboek te schrijven. Wat is volgens jou jouw belangrijkste eigenschap die maakt dat jij op een niveau bent dat je dit mag en kunt doen?
Anne-Goaitske vermoed dat ze door Boeken fan Fryslân is geselecteerd door de manier waarop en de mate waarin haar vorige projecten (zowel de boeken als de tentoonstellingen) aandacht hebben verworven in de Friese media. “Dat maakt dat ik inmiddels een breed publiek heb bereikt in de provincie”.
2. Wat onderscheidt jou van andere (Friese) schrijfsters?
“Ik denk vooral mijn leeftijd met de onderwerpen die ik bij de kop pak. Dus veelal historisch van aard, non-fictie en door middel van interviews uitgewerkt. Over het algemeen zijn de meeste schrijvers van mijn leeftijd vooral bezig met proza en poëzie”.
3. Wat heeft deze onderscheiding, om het Frysk Kadoboek te schrijven, jou gebracht?
Het was met name het de kans bood om een volwassen boek in de eigen moedertaal te schrijven. Bovendien lag het onderwerp dichtbij (letterlijk en figuurlijk) en verplichte het beperkte woordenaantal en de korte deadline haar om hoofd- en bijzaken te onderscheiden. Dat was een prettig uitgangspunt wat maakte dat het schrijfproces erg soepel verliep. “En het heeft ook te maken met de goede redacteur, Ernst Bruinsma, die mij bij de Afûk begeleidde”.
4. Als jij zou mogen kiezen wie in 2025 het Frysk kadoboek had moeten schrijven, niet zijnde jouzelf, wie had je dan gekozen en waarom?
“Ik was wel benieuwd geweest naar een Kadoboek van de hand van Tialda Hoogeveen of Lida Dijkstra. Tialda vanwege haar onderwerpkeuze die wellicht historisch of feministisch van aard was geweest, en Lida Dijkstra omdat zij als kinderboekenschrijfster zoveel landelijk succes heeft, dat ik ook benieuwd ben naar een Frysk kadoboek van haar hand”.
5. Waar kijk je wat jouw schrijverskunst betreft, met de meeste tevredenheid op terug?
“Dat ik in staat ben om ogenschijnlijk kleine verhalen van het platteland in een bredere nationale geschiedenis te plaatsen, in samenwerking en verbinding met de mensen die mij de verhalen nog kunnen vertellen”.
6. Waar kijk je t.a.v. jouw schrijverskunst het meeste naar uit?
Verdergaande literaire ontwikkeling door proza in haar verhalen te verweven, dat is waar Anne-Goaitske naar uit kijkt. En waar ze naar uit kijkt is om de verhalen nog dichter bij haarzelf te houden. “Iets meer van mijn eigen analyses erin verwerken, en wellicht, ook wat persoonlijker”.
